Ana Sayfa / Bağcılık Hakkında Genel / Dolu Bombası – Dolu Topu Nedir ?

Dolu Bombası – Dolu Topu Nedir ?

Dolu Bombası – Dolu Topu Nedir ?

Bu yazımda belki çoğunuzun ilk kez duyacağı Dolu Bombası’nı anlatmaya çalışacağım. Dolu bombası kelimesini İlk duyduğumda bana da çok garip gelmişti ama gerçekten böyle bir teknolojiyi Amerikalı çiftçiler hali hazırda kullanıyor.
Türkiye’de hiç bir kaynakta olmayan dolu bombasını anlatmadan önce bu teknolojinin kökenini kısaca anlatmak gerekli diye düşünüyorum.

Bulut Tohumlama

Bulut tohumla tabirini mutlaka duymuşsunuzdur. Bulut tohumlama teknolojisi 1960’lı yılların başında yine Amerika tarafından geliştirilen bir teknoloji. 1940’lı yılların sonunda gümüş iyodun, bulut damlacıklarının buz kristallerine dönüştürülmesinde kullanılmasıyla birlikte yıllar içinde bu bilgi bir projeye dönüşmüş ve 1960’lı yıllardan bu güne kadar kullanılmaya devam etmiştir. Hatta 1990 yılında İstanbul’da da kullanılmıştır.
gumus-iyod-atimi

Bulut tohumlamada 3 yöntem vardır. Bunlar: 
-Statik bulut tohumlama : Gümüş iyodür gibi kimyasal maddeleri bulutların içine yaymak
-Dinamik bulut tohumlama: Yerden dikey hava akımlarını artırarak bulutların daha fazla suyu yağmura çevirmek
-Higroskopik (nem çeken) bulut tohumlama: Bulutların alt kısımlarına patlayıcılar ve fişekler ile tuz dağıtmak.

Konunun anlaşılması için bulut tohumlama sistemini çok kısa bir şekilde özetledik. Şimdi gelelim asıl konumuza; Dolu Bombardımanı.

Dolu Bombası yada Dolu Topu da denen cihazı Amerika’da kullanan çiftçilerin sayısı hiçte az değil. Kullanmalarının yanında gerçekten fayda gördüklerini de iddia ediyorlar. Dolu topu kullanılan arazilerde dolu zararı olmazken etki alanı dışında kalan arazilerde dolu zararlarının olduğunu iddia ediyorlar. Hemen akla şu soru gelebilir etki alanı ne kadar diye. Dolu topunun üreticisine gör bu alan 250 ha’a kadar çıkabiliyor. Üretimi yapan Newton Wimer isimli girişimci yapılan röportajlarda dolu bambardımanı yada dolu topunun bir efsane değil tamamen faydalı bir icat olduğunu söylüyor.
Aşağıdaki resimde bir modeli görülen dolu topunun etki mekanizmasını kısaca anlatmaya çalışacağım

8 (640x590)

Cihazın yanma haznesinin içinde sıkışan gaz yine cihaz üzerindeki bacadan yüksek bir ses çıkartarak atmosfere doğru yükseliyor.

4 (640x609)

Ancak cihazın işlevi sadece yüksek oktavlı ses çıkarmak değil. Yukarıdaki resimdede görüldüğü gibi cihaz üzerindeki huni benzeri yapının içinde kabaca tabirle ”kırbaçı” andıran bir ekipman var.
5 (640x605)

Sıkışma odasındaki gazın patlatılması bu kırbaç benzeri parçayı harekete geçiriyor ve atmosfere halka şeklinde ses demeti gönderiyor.

6 (640x569)

Bu ses halkası dolu yağmasına sebep olan bulut içerisinde bir türbülansa neden oluyor.

7 (619x640)

Dolu yağışı taşıyan bulut maruz kaldığı türbülans sonucunda yoğunluğunu kaybediyor ve yağacak olan dolu taneleri yağmur damlalarına dönüşüyor. Bu şekilde dolunun vereceği zardan kurtulunmuş oluyor.

Hemen şunu söylemekte fayda var Bilim insanları bu yöntemin güvenilirliği yada uygulanabilirliği konusunda biraz şüpheci. Henüz konu ile ilgili bilimsel bir çalışma yapılmamış.
Ancak bilimsel bir çalışma yapılmamış olması yöntemin faydasız olduğu anlamına da gelmiyor tabiki.

Şimdi akıllara gelen soru şu fiyatı ne kadar ?
Dolu bombası yada Dolu topunun maliyeti ebatına göre değişmekle birlikte 50.000-80.000 dolar arası.

Türkiye şartlarında Bağ alanlarında, üzüm sahalarında uygulanabilirliği nedir diye soracak olursanız bence hiç yok diyebilirim. Çünkü %100 fayda sağlıyor olsa bile 250 ha alanda arazileri bulunan üreticiler bir araya gelip bu cihazı alacak örgütlenmeye sahip değiller.

İlginizi çekebilir

Bağlarda Don Zararı Engellenebilir mi

Bağlarda Don Zararı Engellenebilir mi Daha önce ”Bağları Don Tehlikesinden Koruma Yolları” yazımı okumuşsunuzdur. Bu …

3 Yorumlar

  1. Hyundai izmit araba fabrikasında kullanılıyor araçlara dolunun zarar vermemesi için ancak çevredeki çiftçiler topun bulutları kendi tarlalarına gönderdiğini ve normalden fazla yağışa sebebiyet verip ürünlerini sel altında bıraktığını söyleyip şikayetçi olacaklarını söylemişler. Sizce bu sadece doluyu yağmura dönüştürüp yine aynı yere mi yağdırıyor yoksa bulutları üzerinden başka yerlere mi kovuyor.

    • sistemin mantığı bulutlara gönderilen kırbaç şeklindeki ses dalgasının buluttaki yoğunluğu azaltıp yağmur tanelerine çevirmesi yönünde. yani doluya sebep olan bulutları başka yere itelemiyor sadece yoğunluğunu değiştirip yağmur olarak aynı yere düşmesini sağlıyor. ama yazıda da belirtildiği gibi deneysel bir ürün.

  2. Meksika daki wolksvagen fabrikası araçlarını dolu zararundan korunmak için 5 yıl önce dolu bombası kullanmaya başlamışlar ve o zamandan beri bölgedeki yağış miktarı ciddi şekilde azalınca çiftçiler isyan etti ve firma dolu bombası nı kullanmayı bırakmak zorunda kaldı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*